I chun bás. Ní raibh sé mic léinn Ollscoile

I Foinse 2 a tháinig ó Ian Kershaw tabhaireann sé léirmhíniú s’aige do éifeacht an fhreasúra i leith réimeas na Naitsithe sa Gearmáin. Tá Kershaw den tuairm nach raibh freasúra ar bith éifeachtach go leor le stiúir a bheith acu ar na Naitsithe; ” B’fhearr gan an iomarca tábhachta a chur le suntas na míshastachta agus mídhílseachta sa Ghearmáin Naitsíoch”. Ag an deireadh den sliocht deireann Kershaw, “ní thiocfaidh freasúra a thabharfadh dúshlán dáiríre deachtóireacht Hitler ach ón réimeas féin”. Glacaim go bhfuil Kershaw ag déanamh tagairt do Oibríocht Valkyrie ina rinnneadh iarracht an Fuhrer a feallmharadh, ach is feidir go ciallaíonn sé nach raibh an fadhb ag na Naitsithe ó thaobh an fhreasúra de.

Tháinig Foinse 3 ó D.G. Williamson agus sa sliocht as a leabhar ‘The Third Reich’ aontaíonn sé go páirteach le léirmhíniú Kershaw ach deireann nach raibh an fhreasúra san am go hiomlán beagmhaitheasach, ag rá go raibh mórbua ag an Eaglais Fhaoistiniúil agus an Chríostaíocht; “cé gur mhór an bua don Chríostaíocht”. Fosta sa Foinse déanann Williamson tagairt do níos mó eachtraí a tharla ag an am, an Róis Bháin mar shampla.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

I Foinse 3 déanann Williamson tagairt de an Róis Bháin. Bhí an Róis Bháin ina grúpa frithbeartaíocht neamhfhoiréigneach a cruthaigh sraith bhileoga in éadan na Naitsite le linn an cogadh, idir 1944-43. Thosaigh cúpla mic léinn agus Ollamh ó Ollscoil Munchen an grúpa, thosaigh siad ag scaipeadh bileogaí ar a fiafraigh na daoine dul i fhréasúra le na Naitsithe. Thosaigh na gníomhaitheoirí ag scaipeadh bileogaí go neamhshuntasach i Munchen agus roimh i bhfad leathadh iad ar fud na Gearmáin. Deiread, “Tá an méid atá le rá scríofa agus ráite againn in intinní gach duine agaibh, ach níl sibh cróga go leor lena rá os ard.” I Feabhra 1943 ceap an Gestapo ceannairí an gluaiseacht agus cuireadh seisear dóibh chun bás.

Ní raibh sé mic léinn Ollscoile amháin a chuaigh i fhréasúra le na Naitsithe, bhí an Edelweisspiraten ann a bunaíodh i 1935 agus tháinig sé ó cúlra lucht oibre. Déanta an grúpa de óganaí thart fá 17 nó fiú daoine a d’fhág scoil ag aois ceathar deag le an Hitler Youth a sheachaint. Chuaigh an grúpa seo i mbun frithbheartaíocht gníomhach in éadan na Naitsithe, fiú feallmharaigh siad oifigeach Gestapo, eachtra a bhfuair 12 dóibh crochta i Koln i 1944.

Labhaireann an dhá fhoinse faoi an tArm agus aontaíonn siad go raibh siad an ‘aon doigh éifeachtach amháin leis an réimeas Naitsíocht a threascairt’.